‘ಸೇವೆ’ ಮಾತಿಗೆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಶುರುವಾಯ್ತು ಚರ್ಚಾ ವೇದಿಕೆ!
ಮರ್ಚೆಡ್ ಡೇಸ್ ವಿಶೇಷ ವರದಿ|ಬೆಂಗಳೂರು.
ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಮಠ–ಮಠಾಧೀಶರು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರದ ಗದ್ದುಗೆ ನಡುವಿನ ನಂಟು ಹೊಸದೇನಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವೀರಶೈವ ಲಿಂಗಾಯತ ಧರ್ಮ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರು ಮಠಾಧೀಶರು ಹಾಗೂ ಭಕ್ತರ ವಾಸ್ತವ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಎಕರೆ ಜಾಗ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದ ಮಾತು ಇದೀಗ ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ಗ್ರಾಸವಾಗಿದೆ. ‘ಜಾಗ ನಮ್ಮದು, ಕಟ್ಟಡ ನಿಮ್ಮದು’ ಎಂಬ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲೂ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಮಠಗಳ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆದು, ಸಮಾಜದ ಬೆಂಬಲ ಕೋರಿಕೊಂಡು ಹೊರಬರುವುದು ಕಂಡುಬರುವ ದೃಶ್ಯ. ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ವೇದಿಕೆಯ ಮಾತಿನಲ್ಲೇ ‘ಜಾಗ’ ಎನ್ನುವ ಅಂಶವೂ ಸೇರಿದ್ದರಿಂದ, ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಾಸ್ಯದ ಮಸಾಲೆ ಬಿದ್ದಿದೆ. ಕೆಲವರು ಇದನ್ನು ಮಠಾಧೀಶರ ವಾಸ್ತವ್ಯಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಸೌಲಭ್ಯವೆಂದು ನೋಡಿದರೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದ ವ್ಯಂಗ್ಯಪ್ರಿಯರು ಮಾತ್ರ ಇದಕ್ಕೆ ತಮ್ಮದೇ ‘ರಾಜಕೀಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ’ ಕಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
‘ಮಠಕ್ಕೆ ಜಾಗ, ಕಟ್ಟಡ ನಿಮ್ಮದು’ ಎನ್ನುವ ಮಾತು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಕೆಲವರ ಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸದೇನೋ ‘ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್’ ತೆರೆದುಕೊಂಡಂತಾಗಿದೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವರು, “ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಮಠಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲದಿಂದ, ಮಠದವರನ್ನು ಕರೆದು ಜಾಗ ನೀಡುವ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದೇವೆಯೇ?” ಎಂದು ಚಟಾಕಿ ಹಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಾತಿನ ಅರ್ಥ ಒಂದು, ಅದರಿಂದ ಹುಟ್ಟಿರುವ ವ್ಯಂಗ್ಯದ ಅರ್ಥ ಮತ್ತೊಂದು ಎಂಬಂತಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ತಮ್ಮ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಮಠಗಳ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವೆಯನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಂಸ್ಕಾರ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಅಕ್ಷರದಾಸೋಹದ ಮೂಲಕ ಮಠಗಳು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದ ಅವರು, ಬಸವಣ್ಣನವರ ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಮನೋಭಾವದ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವಂತೆ ಕರೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಅಂದರೆ ಘೋಷಣೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವೆಂದು ನೋಡುವುದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ, ಸರ್ಕಾರದ ಹೇಳಿಕೆಯ ಅಧಿಕೃತ ಕಾರಣವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಬೇಕಿದೆ.
ಆದರೂ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಮಾತು ಎಷ್ಟು ಸರಳವಾಗಿದ್ದರೂ ಅದರ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ ಮಾತ್ರ ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚುನಾವಣೆಗಳ ಮುನ್ನ ಮಠಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯಗಳೊಂದಿಗೆ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರ ಸಂಪರ್ಕ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಾತಿಗೂ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ಕನ್ನಡಕ ಹಾಕುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಹೀಗಾಗಿ ಎರಡು ಎಕರೆ ಜಾಗದ ಘೋಷಣೆಯೂ ‘ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವೆಯ ಸೌಲಭ್ಯವೇ?’ ಅಥವಾ ‘ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಸಂದೇಶ ನೀಡುವ ಹೆಜ್ಜೆಯೇ?’ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ.
ಇಲ್ಲಿಂದಲೇ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತೊಂದು ಕುತೂಹಲ. ಮಠಗಳು ಸಮಾಜವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ–ಸಾಮಾಜಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳೇ ಹೊರತು ಮತಗಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಒಂದು ನಿಲುವು. ಆದರೆ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಸಮಾಜದ ವಿವಿಧ ವರ್ಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸುವುದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ರಾಜಕಾರಣದ ಸಹಜ ಭಾಗ. ಈ ಎರಡು ಸಂಗತಿಗಳ ನಡುವೆ ಗಡಿ ಎಲ್ಲಿ? ಇದೇ ಪ್ರಶ್ನೆ ಈಗ ಚರ್ಚೆಯ ಮೇಜಿನ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿದೆ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ದೃಶ್ಯ ಇನ್ನೂ ರಂಜನೀಯ! ‘ಜಾಗ ನಮ್ಮದು, ಕಟ್ಟಡ ನಿಮ್ಮದು’ ಎಂಬ ಮಾತನ್ನು ಕೆಲವರು ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣದ ಭಾಷೆಯಿಂದ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯಂಗ್ಯದ ಭಾಷೆಗೆ ಅನುವಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನಾಳೆ ಯಾರಾದರೂ “ಸೌಲಭ್ಯ ಬೇಕಿದ್ದರೆ ಅರ್ಜಿ ಹಾಕಿ, ಆಶೀರ್ವಾದ ಬೇಡ!” ಎಂದು ಹೊಸ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಿಬಿಟ್ಟರೂ ಅಚ್ಚರಿಯಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಮೀಮ್ಸ್ ಮತ್ತು ಚಟಾಕಿಗಳು ಹರಿದಾಡುತ್ತಿವೆ.
ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಮಠಾಧೀಶರು ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಯಾವುದೇ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷದ ನೇರ ವಿಸ್ತರಣಾ ವೇದಿಕೆಗಳಾಗಬಾರದು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದೆ. ಮಠಗಳ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವೆ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ದಾಸೋಹದಂತಹ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ನೆರವು ದೊರೆಯುವುದು ಒಂದು ವಿಷಯವಾದರೆ, ಅದನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಬೆಂಬಲದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ವಿಷಯ. ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರಬೇಕು ಎಂಬುದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ‘ಸೇವೆ’ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ತೂಕವಿದೆ. ಜನರ ಸೇವೆ ಮಾಡುವುದು ರಾಜಕಾರಣಿಯ ಕರ್ತವ್ಯ; ಸಮಾಜ ಸೇವೆ ಮಾಡುವುದು ಮಠಗಳ ಪರಂಪರೆ. ಹೀಗಿರುವಾಗ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ‘ಸೇವೆ’ ಎಂಬ ಪದ ಯಾವ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ ಎಂಬುದೇ ವ್ಯಂಗ್ಯಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದಿದೆ. ಒಂದು ಕಡೆ ರಾಜಕಾರಣಿ ಸಮಾಜದ ಸಹಕಾರ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ; ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ಮಠಗಳು ಸಮಾಜದ ಸೇವೆಯ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತವೆ. ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ರಾಜಕೀಯದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ತನ್ನದೇ ಗಣಿತ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಎರಡು ಎಕರೆ ಜಾಗದ ಘೋಷಣೆ ಈಗ ಕೇವಲ ಜಾಗದ ವಿಷಯವಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ; ಅದು ಮಠ, ರಾಜಕಾರಣ, ಸಮಾಜಸೇವೆ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ರಾಜಕೀಯದ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಮಠಾಧೀಶರು ಮತ್ತು ಭಕ್ತರಿಗೆ ವಾಸ್ತವ್ಯ ಸೌಲಭ್ಯ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಯೋಜನೆಯಾಗಿರಬಹುದು; ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಡ ಎದ್ದ ಬಳಿಕ ಅದರ ಬಳಕೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಈ ಒಂದು ಘೋಷಣೆ ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಯ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ‘ಮನೆ’ ಕಟ್ಟುತ್ತದೆ ಎಂಬುದೇ ಸದ್ಯದ ಕುತೂಹಲ!